Aralık-2008
İSTANBUL – İZMİR OTOYOLU PROJESİ KAPSAMINDA YAPILACAK OLAN KÖRFEZ KÖPRÜSÜ ÜZERİNDEN DEMİRYOLU HATTININ GEÇİRİLMESİNİN ÖNEMİ HAKKINDA DEĞERLENDİRME

      Vecdi Diker Çalışma Grubu
www.vecdidiker.org

ÖZET:

Ulaştırma Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılan İstanbul – İzmir Otoyolu Projesi’nde yer alan İzmit Körfez Geçişi Köprüsü üzerinde olması öngörülen Raylı Sistem Hattı, ihale ilanından sonra yapılan Zeyilname ile kaldırılmıştır.

Yapılacak olan bu otoyol projesi ile; Marmara, Ege ve İç Anadolu’nun batı bölümlerinde, ekonomik ve sosyal yönden önemli gelişmeler beklenmekte olup, İstanbul’un göç sorununun çözümüne de önemli katkılar sağlaması beklenmektedir.

Ulaşımı etkileyen en önemli faktörler zaman, maliyet ve konfordur. Bir yerden, istenilen bir yere gitmek için harcanan ulaşım süresi ne kadar kısa olursa, gidilecek yerin cazibesi de o oranda artar.
“Bir Ülkenin iç dinamiklerini arttıran en önemli faktör ulaşım süresinin kısalığıdır.”

Halen Ankara ile İstanbul arasında yapılan hızlı tren hattının uzunluğu 533 km. olup, ulaşım süresinin 3 saat olması planlanmaktadır.

Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesinin en önemli bölümü Bozüyük-Bilecik-Sakarya güzergahının geçtiği Mekece Vadisi ile İzmit-Gebze arasıdır.

Ankara-İstanbul Hızlı Tren güzergahın Bozüyük’ten itibaren değiştirilip, Bursa istikametine doğru alınarak, İnegöl, Yenişehir, İznik güzergahını takiben İzmit Körfez Köprüsü üzerinden geçirilmesi halinde, yapım maliyetlerinde önemli tasarrufların sağlanması mümkün olacağı gibi, güzergah boyunun da 50-55 km. kısalması ile 533 km. olan güzergah boyunun 478 km. ye inmesi ve ulaşım süresinin de 3 saatten 2.5 saate inmesi mümkün olacaktır.

Ankara-İstanbul Hızlı Tren Hattının Bozüyük’ten sonra, Bursa yönüne doğru değiştirilmesi halinde Yenişehir ile Bursa arasına yapılacak olan 50-55 km. boyunda bir Demiryolu ile hem Ankara hem de İstanbul, Bursa’ya hızlı tren hattı ile bağlanmış olacaktır.

İzmit Körfez Köprüsü üzerinden geçen ve Bursa’ya kadar yapılan hızlı tren hattının İzmir’e kadar uzatılması halinde; yaklaşık 500 km. civarında olacak olan hızlı tren yolu ile İstanbul-İzmir arasını 2.5 saatte kat etmek mümkün olacaktır.

İzmit Körfez Köprüsü üzerinden hızlı tren hattının geçirilmesi ile oluşturulabilecek bir başka güzergah ise İstanbul-Antalya hızlı tren hattıdır. Ayrıca; İzmit Körfezinin etrafına yapılacak olan bir demiryolu(metro) güzergahının Körfez Köprüsü üzerinden geçirilmesi halinde de İzmit Ring Metrosu (demiryolu) güzergahı yararlanarak, Kocaeli ulaşımı önemli ölçüde çözüme kavuşturulmuş olacaktır.

Bu bölgeye ikinci bir demiryolu köprüsü yapılması mümkün olmayıp, Ülkemizin kalkınması ve gelişimi için çok önemli olan projelerin de gerçekleştirilememesine sebebiyet verilmiş olacaktır.

Dünyadaki bir çok asma köprüden karayolu ile birlikte demiryolu hattı da geçmektedir.
Finansman sorunlarının çözülmesi halinde, İzmit Körfez köprüsü üzerinden demiryolu güzergahı geçirmek, teknik yönden mümkündür.

Bu nedenle, Türkiye’nin gelecek 50 yılındaki ekonomik faaliyetlerini etkileyecek olan demiryolu sistemlerinin geliştirilmesi bakımından da “Demiryolu Güzergahının, İzmit Körfez Köprüsü Üzerinden Geçirilmesi Büyük Önem Arz Etmektedir.

Köprü üzerindeki raylı sistemin getireceği maliyet artışı, sistemden beklenen “Kamu Yararı’nın” büyüklüğü karşısında, ihmal edilecek seviyededir.

I- SUNUŞ:

Bilindiği gibi, İstanbul – İzmir Otoyolu projesi 1990’lı yılların başından beri, Karayolları Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilmek istenen projelerin başında gelmektedir. İstanbul’un da içinde bulunduğu Marmara Bölgesini Ege Bölgesine bağlayacak olan bu projenin tamamlanması ile sosyal ve ekonomik yönden büyük gelişmeler beklenmektedir.

1997 yılında ihale edilen İstanbul – İzmir Otoyolu projesi, 1999 Marmara Depreminden sonra; meydana gelen olumsuzluklar nedeniyle; iptal edilmiş olup; 2008 yılı başında tekrar ihale ilanına çıkılmıştır.

2008 yılı başında çıkılan ihale ilanında; İzmit Körfezine yapılacak olan “ Körfez Köprüsü “ üzerinde 2x3 şeritli karayolu ve 2x1 demiryolu hattının olması öngörülmüştü.  Ancak; Ağustos – 2008 tarihinde yapılan 1 nolu zeyilname ile Körfez Köprüsü üzerindeki 2x1 demiryolu hattı kaldırılmıştır. Yapılan 2 nolu zeyilname ile de ihale şartlarında bazı değişiklikler yapılarak, ihale süreci yaklaşık     4 ay ertelenerek, 9-Nisan-2009 tarihi olarak belirlenmiştir.

Söz konusu demiryolu hattının ülkemiz için önemi çok büyüktür. Gelecekte aynı güzergaha demiryolu hattı inşa etmek mümkün olmayıp, Ege ve Akdeniz istikameti için fizıbıl olmayan Adapazarı – Bilecik güzergahını takip etmek gerekecektir. Demiryolu hattının, Körfez Köprüsü üzerinden geçmesinin önemi ve gerekçeleri aşağıda verilmiştir.

II- İSTANBUL’UN DİĞER BÜYÜK ŞEHİRLER ARASINDAKİ HIZLI ULAŞIMININ ÖNEMİ

Ulaşımı etkileyen en önemli faktörler zaman, maliyet ve konfordur. Bir yerden istenilen bir yere gitmek için harcanan ulaşım süresi ne kadar kısa olursa, gidilecek yerin cazibesi o oranda artar.
Bir ülkenin iç dinamiklerini arttıran en önemli faktör, ulaşım süresinin kısalığıdır.

İstanbul ve hinterlandı 16-17 milyonluk nüfusu ile Türkiye’de her 5 kişiden birinin yaşadığı bölgedir. Türkiye ekonomisinin yarısından fazlasının karşılandığı bu bölge; aynı zamanda önemli bir tüketim merkezidir.

Ankara, ülkemizin başkenti olup; nüfusu ve siyasi yapısının dışında Anadolu’nun ortasındaki konumu ile de ulaşımda önemli bir kavşak noktasında bulunmaktadır.

İstanbul’dan Ankara’ya ulaştıktan sonra; Konya, Adana, Gaziantep, Kayseri, Malatya, Erzurum ve Samsun’a ulaşmak mümkündür.

İstanbul’dan Ankara’ya karayolu ile olan mesafesi 435 km. civarında olup; tamamı otoyol olan bu mesafeyi 4 saatte almak mümkündür. Ankara – İstanbul arasına yapılmakta olan 533 km. uzunluğundaki hızlı tren hattının Ankara – Eskişehir – İnönü arası tamamlanmıştır. Hızlı tren projesinin ikinci etabı olan 158 km. uzunluğundaki Eskişehir – Köseköy ( İzmit ) arasının ihalesi yapılmış olup, yasal problemler nedeniyle henüz başlamamıştır. Projenin 3. etabı olan Köseköy – Gebze arası 56 km. civarında olup, ihale hazırlıkları devam etmektedir. Hızlı tren projesi, Gebze’de Marmaray hattına bağlanacak olup, proje tamamlandığında ulaşım süresi 3 saat civarında olacaktır.
Antalya şehri, ülkemizdeki turizm ekonomisinin merkezi konumundadır. İstanbul’dan 810 km. uzakta olan bu şehrimize ulaşım ve ulaşım süresi, turizm açısından ayrı bir öneme sahiptir.

İstanbul’dan Antalya’ya ulaşım süresi otobüsle 12-13 saat sürmektedir. Bu kadar uzun süren bir mesafeyi yılda birkaç kez gidip gelmek bile zordur. Ulaşım mesafelerinin 4-5 saate inmesi halinde ise çok daha fazla yolculukların yapılması mümkün olacaktır.  

Türkiye’nin 3. büyük şehri olan İzmir, Ege Bölgesindeki ithalat ve ihracatın %90’larının yapıldığı bir şehirdir. İstanbul ise Türkiye ekonomisinin % 40 nı tek başına karşılamaktadır. Ayrıca; İstanbul yukarıda da belirtildiği gibi, önemli bir tüketim merkezidir.

Bilindiği gibi İzmir ve civarı turizm açısından ülkemizin en önemli bölgelerinden birisidir. Ege Bölgesindeki bir çok otelin dışında, onbinlerce yazlık ta bu bölgede bulunmaktadır. Çok sayıdaki yazlık sahibi, Marmara Bölgesinde oturmakta olup, sahip oldukları yazlıkları, yılın  3-4 ayında kullanmaktadırlar. Yılın geriye kalan 8-9 ayında ise kapalı kalmakta ve atıl olarak durmaktadır. Yazlıkların bu kadar uzun süre boş kalmalarının sebebi, İzmir ve civarına ulaşım süresinin 10-12 saat sürmesidir. Yaz mevsimi dışındaki hafta sonlarında, tatillerde ve iyi havalarda yazlıkları kullanmak isteseler bile, en az iki günlerinin yolda geçmesi gerektiğinden, tercih edilmemektedir.

Bir diğer konu ise Ege Bölgesinin önemli bir tarım bölgesi olması ve üretilen tarım ürünlerinin tüketim için ağırlıklı olarak Marmara Bölgesine gönderilmesidir.

Yukarıda da  anlatıldığı gibi, bu kadar ekonomik güce sahip olmalarına rağmen, İstanbul ile İzmir arasında yüksek kaliteli ve kısa zamanda ulaşım sağlayacak yolların olmaması nedeniyle, yeterli irtibat yoktur.

İstanbul ile İzmir arasındaki ulaşım yollarının kalitesinin arttırılması ile erişim süresinin                3-4 saatlere inmesi neticesinde, Ege Bölgesinde bulunan onbinlerce yazlıktan sadece % 5’inin bile sürekli kullanılır hale gelmesi ile Ege Bölgesinde ve İzmir’de birkaç milyar dolarlık bir gelir elde etmek mümkün olacaktır.

Bunun dışında, bölgeye gelen insanların buralarda alış-veriş yapması, yiyecek için gıda ürünleri alması ile bölge esnafı ve çiftçisi de önemli ölçüde gelir elde edecektir ki bunun sonucunda da köyden kente göç olgusu sona erecektir.

Ulaşım sürelerinin kısalması nedeniyle; yazlık sahiplerinin dışında, hafta sonu tatilleri ve günübirlik seyahati yapmak isteyenlerin şehirdeki konaklama imkanlarından faydalanmaları mümkün olacaktır.

III- KÖRFEZ KÖPRÜSÜ ÜZERİNDEN GEÇMESİ ÖNERİLEN RAYLI SİSTEM HATLARI

İzmit Körfez Köprüsünün üzerinden demiryolu hattının geçirilmesi ile yapılabilecek demiryolu ve hızlı tren projelerinin başlıcaları şunlardır.

A- HIZLI TREN PROJELERİ

1. İstanbul – İznik – İnegöl – Bozüyük – Eskişehir-Ankara Hızlı Tren Hattı
2. İstanbul – İznik – İnegöl – Bozüyük – Afyon – Antalya Hızlı Tren Hattı
3. İstanbul – İznik – Yenişehir – Bursa – Balıkesir – İzmir Hızlı Tren Hattı

B- DEMİRYOLU PROJELERİ

1. İstanbul – Yalova – Bursa Demiryolu

C- METRO VE BANLİYÖ PROJELERİ

1. Marmaray Metro Hattının Yalova’ya kadar uzatılması
2. İzmit Körfezi Ring Metrosu

A) HIZLI TREN PROJELERİ

1-  Ankara – İstanbul Hızlı Tren Hattı

Bilindiği gibi Ankara – İstanbul Hızla Tren Hattı yapım çalışmaları birkaç etap halinde ihaleye çıkmıştır.

Projenin 1. Etabı olan 278 km uzunluğundaki Ankara – İnönü arası inşaatı tamamlanmış olup, işletmeye alınması ile ilgili çalışmalar son aşamaya gelmiştir.

Projenin 2. Etabı olan 215 km uzunluğundaki İnönü – Köseköy (İzmit) arası ihalesi gerçekleşmiş olup, hukuki problemler nedeniyle, henüz başlanamamıştır.

2. Etap güzergahı, Bozüyük ilçesinden sonra; Pamukova’ya kadar Mekece Vadisinden geçmektedir. Çok dar olan bu vadide; Mevcut yerleşimler, karayolu, Sakarya Nehri ve kolları bulunmaktadır. Bu nedenle; bu kesime yapılacak demiryolu güzergahının tamamına yakını tünel ve viyadüklerden oluşmaktadır.

Güzergahın Körfez Köprüsü üzerinden geçirilmesi durumu:

215 km uzunluğundaki İnönü – Köseköy - Gebze Hattı yerine, hızlı tren güzergahının 165 km uzunluğundaki İnönü – Bozüyük – İnegöl – Yenişehir – İznik – Körfez Köprüsü – Gebze Güzergahının takip edeceği güzergah şöyledir.

Güzergah, Bozüyükten sonra, İnegöl’e kadar Mezit Vadisine göre kısmen daha geniş olan Mezit vadisinden geçerek, İnegöl’e ulaşacaktır. İnegöl ile Yenişehir arasını ise iki ovayı biri birine bağlayan vadiyi takip edecektir.

Yenişehir ilçesi, Hızlı Tren Hattı için hızlı tren hatlarının birleşme noktası konumunda olacaktır. Yenişehir’den Bursa ve İstanbul istikametine gidecek olan hatlar burada ayrılacaktır. İstanbul – Bursa – İzmir Hızlı tren hattı ile ilgili bilgiler bir sonraki bölümde verilmiştir.

Yenişehir ile İznik arasında doğu – batı yönünde güney İznik dağları bulunmaktadır. Bu kesimin 5- 6 km lik bir tünel ile geçilmesi gerekmektedir.

İznik ile körfez köprüsünün yapılacağı Altınova arası maksimum kotu 200 m olan ve Eski Roma yolunun geçtiği Ayazma Yolu bulunmaktadır. Hızlı tren hattının buradan geçirilmesi son derece müsaittir. Bu kesimi boyları oldukça kısa birkaç tünel ve viyadük ile geçmek mümkündür.

Körfez Köprüsünü geçen Hızlı tren hattı Gebze ilçesinde mevcut demiryolu hattına bağlanarak, s ona ermektedir.

Körfez Köprüsü üzerinden geçerek oluşturulması önerilen hızlı tren hattının avantajları şunlardır.

1. Ankara – İstanbul Hızlı Tren Hattı uzunluğu mevcut projeye göre yaklaşık 50 – 55 km daha kısa olacaktır. Bu durum, ulaşım süresinin 20 – 25 dk. kısalmasına sebep olacaktır. 3 saat olması öngörülen yolculuk süresi 2.5 saate inecektir.

2- Körfez Köprüsünü geçen Hızlı tren hattı Gebze ilçesinde mevcut demiryolu hattına bağlanabileceği gibi; yeni yapılacak kuzey Marmara Otoyolu ve İstanbul 3.Çevreyolunu takiben çok rahatlıkla Avrupa yakasına geçmesi mümkün olacaktır

3. Mevcut ihaleli hattı Köseköy ile Gebze arasıda İzmit Kent Merkezi ve diğer yerleşimler dikkate alındığında ağırlıklı olarak tüneller ile geçilmesi gerekmekte olup, maliyeti de yüksek olacaktır.

4-   Mevcut ihaleli hatta göre boyu daha kısa olacağı gibi, geçtiği güzergah itibariyle, yapım maliyeti daha düşük olacaktır.

5-  Ankara – İstanbul Hızlı tren hattının öneri güzergahtan geçmesi halinde; Yenişehirden Bursa’ya kadar yapılacak olan 50 – 55 km lik bir demiryolu hattı ile Ankara – Bura hattıda düşük maliyetle yapılmış olacaktır.

6-  Bir diğer deyişle; Mevcut ihaleli hattın uzunluğu kadar bir hat yapmakla, Ankara’yı hem İstanbul’a hem de Bursa’ya bağlamak mümkün olacağı gibi yapım maliyeti de daha düşük olacaktır.

2- İstanbul – Antalya Hızlı Tren Hattı:

Turizm açısından Türkiye’nin en önemli merkezi olan Antalya, aynı zamanda narenciye ve sera bitkileri yetiştirilen merkezlerin başında gelmektedir.

İstanbul’dan bu istikamete yapılacak bir otoyol ve hızlı tren hattı ile 810 – 820 km arasıda olan İstanbul – Antalya arasını karayolu ile 7 – 8 saatte, hızlı tren ile ise 4- 4.5 satte kat etmek mümkün olacaktır ki bu durumda; Antalya ve güzergahın geçtiği Kütahya, Afyon, Burdur ve Isparta’da da önemli gelişmeler olacaktır.

3- İstanbul-İzmir Hızlı Tren Hattı

İzmir’den İstanbul ve Ankara’ya tren ile ulaşmak için çok uzun süreler gerekmektedir. Otobüs ile ulaşmak için ise 10-12 saat gibi çok uzun süreler gerekmektedir. Bu durum, İzmir’e doğru olması gereken ulaşım talebini olumsuz etkilemektedir.

İstanbul’dan İzmir’e günde, yıllık ortalama 110-120 otobüs seferi yapılmaktadır. Ortalama olan bu sefer sayısı, yazın artmakta, kışın ise azalmaktadır. İzmir’i ve Marmaris’e kadar olan ege Bölgesi’nin sahil kesimindeki yazlık bölgeleri dahil olmak üzere, günlük yıllık ortalama 180-190 civarında sefer yapılmakta ve bu miktarda otobüste İstanbul’a geri dönmektedir.

Tüm otobüslerin dolu gidip-geldiği kabul edilirse, yapılan yolculuk miktarları şöyledir.

• İstanbul-İzmir Arasında yapılan gidiş-geliş yolculuk sayıları: 11.000 yolcu/gün
• İstanbul-Ege Bölgesi arasında yapılan gidiş-geliş yolculuk sayıları: 18.000 yolcu/gün

Yukarıda verilen otobüs yolculuklarının özel araçlarla yapılan yolculuklarda da aynı sayılarda olduğunu söylemek mümkündür. Yapılan yolculuk miktarlarına bakıldığında, İzmir’e ulaşım süresinin çok uzun olması ve erişim süresinin istenilen seviyede olmaması nedeniyle, İzmir’e aktivite ve katma değer katacak, iç turizmden yeterince faydalanamadığı görülmektedir.

İstanbul-İzmir Otoyolunun yapılması ile özel otomobili ile seyahat edecek olan bir kişi, legal hızları kullanarak, yaklaşık 425 km olan mesafeyi, 3.5 - 4  saatte alarak, İzmir’e ulaşabilecektir. Aynı şekilde; Ankara-İzmir Otoyolunun yapılması durumunda da 540 Km’lik mesafeyi, 4 – 4.5 saatte alabilecektir. Bu durum, İzmir’in gelişiminde önemli ilerlemelere neden olacaktır.

Dünya’daki hızlı trenler ortalama 250-300 km hız yapmaktadır. Gelişmiş ülkeler toplu taşımalarda artık hızlı trene yönelmişlerdir. Örneğin; Almanya, saatte 300 Km hız yapan trenler için 6.000 Km Hızlı Tren Hattı inşa ederek, ülkenin her yerine 3-4 saatte ulaşılmasını sağlamıştır. Aynı şekilde, Japonya, Güney Kore, Fransa, İspanya gibi bir çok gelişmiş ülke hızlı tren konusunda ileri seviyelere gelmişlerdir.

Ülkemizde sadece Ankara-Eskişehir arasında inşa edilen hızlı tren hattı yapımı çalışmalarının yaygınlaştırılması ve önceliklerin belirlenerek yapılması gerekmektedir.  Bu kapsamda, Ankara-İstanbul Hızlı Tren Hattı ile birlikte, İstanbul-Bursa-İzmir Hızlı Tren  Hattı ve Ankara-İzmir Hızlı Tren Hattı’nın da öncelikli olarak devreye alınması gerekmektedir.

Yukarıda yapılması önerilen İstanbul-Bursa-İzmir Hızlı Tren Hattı’nın uzunluğu 500 Km civarında olup, İstanbul’dan İzmir’e erişim süresi en fazla 2.5 saat olacaktır ki bu durum, İzmir ve Ege Bölgesine yapılacak yolculuk taleplerini arttıracaktır. Halen bugün İzmir’e karşılıklı yapılan otobüs seferleri ile günlük taşınan 10-12.000 yolculuk miktarının hızlı tren ile 50-60.000 lere ve halen otomobil ve diğer araçlarla yapılan 20-25.000 civarındaki yolculuklarında, İstanbul-İzmir Otoyolu devreye girdikten sonra 50-60.000 lere çıkması, yani toplamda, halen 30-35.000 olan günlük yolculukların,100-120.000 lere çıkması kuvvetle muhtemeldir.

Yukarıda öngörülen yolculukların yapılması halinde, İzmir’in gelişimi, otellerdeki doluluk oranlarında artmalar, lokanta ve alış-veriş merkezi gibi tesislerden elde edilecek gelirlerde artışlara paralel olarak, İzmir’in kalkınması üzerindeki etkisinin çok fazla olacağı bir gerçektir.

İzmir’in otoyol ve hızlı tren hattı ile İstanbul’a bağlanması sadece İzmir’in değil, bölgenin ve ülkemizin de hızla kalkınmasına sebep olacaktır.

B) DEMİRYOLU PROJELERİ

1- İstanbul – Yalova – Bursa Demiryolu Hattı

Yük taşımaya yönelik demiryolu hatları, hızlı tren hatlarından ayrı olmak durumundadır. Aksi halde, yük trenlerinin hızlı tren hatlarına olan olumsuz etkileri nedeniyle; hızlı trenlerde kaza riski artacaktır.

İstanbul’dan Yalova ve Bursa istikametine demiryolu hattı oluşturabilmek için, demiryolu hattının Körfez Köprüsü üzerinde geçmesi zorunludur. Aksi halde; Sakarya – Bilecik üzerinden bağlantı sağlamak gerekecektir ki bu durumda da demiryolu hattının 250-300 km. uzatılarak Bursa’ya bağlanması gerekecektir. Bu durumda da 450-500 km.yi bulacak olan İstanbul – Bursa demiryolu hattı fizibil olmaktan çok uzak kalacaktır.Demiryolu Hattının Körfez Köprüsü Üzerinden Geçirilmesi İle Elde Edilecek Faydalar

1. İstanbul’dan Bursa’ya Yalova üzerinden çok kısa bir bağlantı ile ulaşmak mümkün olacaktır.

2. Güney Marmara Bölgesine yapılacak olan liman ile doğrudan bağlantı sağlanacaktır.

3. Yalova ve Gemlikteki limanlar ile irtibat sağlamak mümkün olacaktır.

C) METRO VE BANLİYÖ PROJELERİ

1- Marmaray Projesinin Yalova’ya Kadar Uzatılması

Marmaray Projesi, Gebze’de sona ermekte olup, Haydarpaşa ile Gebze arasındaki ulaşım süresi 1 saattir. Gebze ile Güney Marmara’ya kurulması önerilen bölgenin uzaklığı 15-20km., Yalova’ya uzaklığı ise 30-35 km.dir.

Marmaray Metrosunun 30-35 km. uzatılması ile Yalova’ya ulaşacak olan metro hattı ile İstanbul’un Haydarpaşa istasyonuna ulaşım süresi 1,5 saat civarında olacaktır ki bu zaman süresi, metropol şehirlerde şehiriçi ulaşım süresine eşittir. Bu projenin yapılması ile İstanbul’daki nüfus baskısının, Güney Marmara’ya kaydırılmasında önemli katkısı olacaktır.

2- İzmit Körfezi Ring Metrosu

Körfez Köprüsünü kullanarak İzmit Körfezinin etrafına yaklaşık 105 km.lik bir metro veya Banliyö hattı kurulması ile Kocaeli İlinin metro ağının omurgasını oluşturmak mümkün olacaktır. Kocaeli ilinin ulaşımını önemli ölçüde çözmesi beklenen “İzmit Körfezi Ring Metrosu” iki etap halinde yapılabilir.

1.ETAP RİNG METROSU: İzmit Körfezinin doğu çevresini dolaşan ring metrosu, Güney Mahallesi ile Gölcük arasındaki körfezi, 1750 m lik bir deniz yapısı ile geçerek, yaklaşık 37 Km’lik ringini tamamlamaktadır. İzmit Kent içine   hitap edecek olan bu metro hattı ile çok sayıdaki toplu taşıma araçlarının yolları tıkaması da önlenmiş olacaktır.

2.ETAP RİNG METROSU: 1.Etap Ring Metrosunun körfezin her iki yakasından batıya doğru 65-70 Km uzatılarak, Gebze’ye ulaştıktan sonra Körfez Köprüsü üzerinden geçirilerek oluşturulacak olan ring metro güzergahıdır.

IV- KÖRFEZ KÖPRÜSÜ ÜZERİNE DEMİRYOLU HATTININ YAPILABİLİRLİĞİ

Demiryolu hatlarını çeşitli yük sınıflarına göre dizayn etmek mümkündür. Körfez köprüsü üzerine yapılacak olan demiryolu hattının yapılabilirliğini inceleyebilmek için benzer köprüleri incelemek gerekmektedir.

Japonya’da Çin’de yapılan birçok asma köprü üzerinden ya da altından demiryolu geçmektedir. Hang Kong’ taki yeni havalimanını bağlayan karayolu için yapılan köprülerden demiryolu ve metro hattı geçmektedir. Bu köprülerden en büyüğü olan Tisingma Köprüsü 1400 m ana açıklığı olan bir köprü olup, çift katlı köprü olarak yapılmıştır.

İtalya’yı Sicilya’ya bağlıyacak olan ana açıklığı 3300 m. olacak olan, Messina Köprüsü, Dünya’nın en büyük köprüsü olacak olup; 60 m platform genişliği ile de kendi dalında en geniş köprü olacaktır. Köprü üzerine 12 trafik hattı planlanmış olup; 2x4 şeridi karayolu araçları, 2x1 şeridi toplu taşıma şeridi ve 2x1 şeridi de demiryolu hattı olması planlanmıştır. Demiryolu hattından günde 200 tren seferinin yapılması planlanmaktadır.

Messina Köprüsünün üzerinde demiryolu olması ve yeterli sayıda araç (10.000 civarında) geçişinin beklenmemesi nedeniyle; projenin finansmanında devlet % 40, özel konsorsiyum ise % 60 oranında kurdukları ortak bir yapı ile projeyi gerçekleştirmektedirler.

V- SONUÇ

Körfez Köprüsü üzerine yapılacak bir demiryolu, hizmet edeceği hinterlanda bakıldığında, ülkemizin ekonomik ve sosyal açıdan önemli kentlerini birleştirmesi açısından çok büyük öneme sahiptir.

Körfez Köprüsü üzerine raylı sistem yapılmaması halinde; bu kesimde bir daha bir raylı sistem oluşturulması mümkün değildir. Türkiye’nin gelecek 50 yılındaki ekonomik faaliyetlerini etkileyecek olan demiryolu sistemlerinin geliştirilmesi bakımından da, demiryolu güzergahının Körfez Köprüsü üzerinden  geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.

Ülkemizdeki demiryolu sisteminin geleceğinin şekillendirilmesi bakımından da,  Körfez Köprüsü üzerinden demiryolu geçirilmesi hususu, sadece ihale şartları ve Yap-İşlet-Devret sisteminin finansmanı yönünden ele alınması doğru değildir.

Ankara-İstanbul arasındaki hızlı tren projesinin etapları ve hattı 50-55 km kısaltacak olan Körfez Köprüsünden geçen öneri hat

Ankara-İstanbul arasındaki hızlı tren projesinin etapları ve hattı 50-55 km kısaltacak olan Körfez Köprüsünden geçen öneri hat

İstanbul-İzmir arasını 2.5 saate indirecek olan ve 500 Km boyunda olması önerilen Hızlı Tren Hattı

Yaklaşık 105 Km boyunda olacak olan İzmit Körfezi Ring Metrosu Genel Planı

Yaklaşık 37 Km boyunda olacak olan ve İzmit Körfezini 1750 m’lik bir yapı ile geçecek olan İzmit Körfezi Ring Metrosu 1. Etap Projesi

Yaklaşık 65-70 Km boyunda olacak olan ve Körfez Köprüsü üzerinden geçecek olan, İzmit Körfezi Ring Metrosu 2. Etap Projesi